یک پرسش و پاسخ درباره آداب روز غدیر خم

سوال:

آیا مطلب زیر درباره اطعام در روز غدیر صحت دارد:

"در بحارالانوار، ج۶، ص۳۰۳ آمده که امام صادق(ع) فرموده اند: «غذا دادن به یک مومن در روز عید غدیر ثواب اطعام یک میلیون پیامبر و صدیق و یک میلیون شهید و یک میلیون فرد صالح در حرم خداوند را دارد»

امام علی(ع)در روز غدیر خم میهمانی برگزار می کردند و امام علی ع همراه پیروانش به خانه ایشان می رفتند و در میهمانی شرکت می کردند و غذا می خوردند"

پاسخ:

اولاًباید توجه کرد هر کاری که در مسیر تبیین و نشر فضائل اهل بیت(ع) و احیای امر آنان قطعا دارای ثواب عظیم است. حتی اگر هیچ حدیثی برای بزرگداشت عید غدیر نداشتیم باز هم بزرگداشت این روز دارای فضیلتی عظیم بود زیرا اظهار عشق به اهل بیت پیامبر(ص) مصداق "المودة فی القربی" و از بزرگترین اعمال است.

ثانیاًظهار عشق به اهل بیت(ع) یک شیوه واحد ندارد و به شیوه های مختلف و به مناسبتهای مختلف در زمانها و مکانهای مختلف قابل اجراست. برای بزرگداشت مناسبتهای اهل بیت(ع) از هر روش متعارف و به دور از معصیت می توان بهره جست و اطعام نیز یکی از این شیوه هاست. در روایات اهل بیت(ع) روزه گرفتن ، هدیه دادن و افطاری دادن در عید غدیر توصیه شده است.

ثالثاًدرباره روایت فوق چند نکته قابل بیان است:

۱- اصلا در روایت مورد نظر  "ثواب اطعام" نیامده بلکه ثواب "افطاری دادن در شب" بیان شده است. یعنی ثواب عظیمی که نقل شده مربوط به افطار دادن به روزه داران روز غدیر خم است.

۲- در متن عربی روایت سخنی از "یک میلیون فرد صالح در حرم خداوند" نیست و این عبارت از افزوده های متن فارسی است.

۳- این روایت در جلد ششم بحارالانوار نیست بلکه در جلد ۹۴ ، ص۱۱۸ آمده. همچنین در وسائل الشیعه، ج۱۰، ص۴۴۵ و زاد المعاد، ص۲۱۰٫ جستجوها نشان می دهد قدیمی ترین منبع موجود که این روایت را آورده مصباح المهجد شیخ طوسی(ره) است:  مصباح المتهجد، ج‏2، ص: ۷۵۸

۴- اینکه در پایان متن فارسی طوری وانمود شده که گویی «سیره همیشگی امام حسن ع این بوده که در روز غدیر ، امیرالمومنین و شیعیان ایشان را اطعام می کردند» با متن عربی روایت به تفاوت دارد. متن عربی روایت می گوید امام حسن ع در یکی از عیدهای غدیر که با جمعه مصادف شده بود امام علی ع و شیعیان ایشان را به طعام دعوت کرد.

۵- اینکه روایت می گوید امام حسن ع در ظهر یک روز غدیر که جمعه بود برای امام علی(ع)وشیعیانشان غذا آماده کرده بود ممکن است با استحباب روزه داری در غدیر(که درروایات متعدد آمده)ناسازگاربه نظربیاید. بنابراین احتمال دارد برخی از الفاظ این روایت دستکاری شده باشد مثلاًراوی از روی خطا، "اِطعام وسط روز" را جای "افطار در آغاز شب" قرار داده باشد.مخصوصا وقتی توجه کنیم که در آغاز همان روایت آمده که امام رضا(ع) در عید غدیر هنگام شب یاران خاص خود را برای افطار نزد خودن نگه می داشتند. در هر حال «استحباب روزه داری در غدیر» ، نزد شیعه مشهور بوده و در روایات دیگر نیز آمده است.

۵- به طور کلی گاهی برخی از روایات که آداب نیکویی را توصیه می کنند احیانا دستخوش تحریف شده اند مثلا درباره میزان ثواب برخی از اعمال صالح مبالغه هایی به روایت افزوده شده است. با اینهمه تردیدی نیست که هر شیوه جایز و متعارفی که برای اظهار عشق به اهل بیت(ع) رواج یابد دارای ثواب الهی خواهد بود.

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*