مفهوم امام مفترض الطاعه

بسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ

مفهوم امام مفترض الطاعه

مفهوم امام مفترض الطاعه، همزمان با تدوين مباحث امامت شكل گرفته و به خصوص در آموزه های امام صادق (عليه السلام) بازتاب يافته و اوج وضوح آن در منازعات ميان زيديه و اماميه در عصر امام صادق (عليه السلام) است. در حديث بلندی كه عبدالعزيز بن مسلم از امام رضا (عليه السلام) نقل كرده است،‌ بسطی قابل ملاحظه درباره صفات و ويژگی های يك امام حق ديده می شود و همان امام است كه به عنوان امام مفروض الطاعه معرفی می شود. در كلامی مبسوط از امام رضا (عليه السلام)، وی به مناسبت سخن از خصوصيات چنين امامی، وی را فردی «عالم به سياست، مفترض الطاعه، خيرخواه بندگان خدا و نگاهبان دين خدا » معرفی كرده است.بی درنگ پس از وفات امام موسی كاظم (عليه السلام) و در همان آغاز به امامت رسيدن امام رضا (عليه السلام)، علی بن ابی حمزه بطائنی از وكلای امام متوفی و يكی از بنيانگذاران جريان واقفه، مشخصاً از حضرت سؤال می كند «آيا تو امام مفترض الطاعه هستی؟» و اما به صراحت پاسخ می دهد بلی.درمناسبت ديگری يك فرد از امام رضا (عليه السلام) همان پرسش را می كند و چون پاسخ مثبت می شنود، بار ديگر می پرسد: «آيا مانند اطاعت از علی بن ابی طالب (عليه السلام)» و حضرت بار ديگر با آری پاسخ می گويد.بدين ترتيب ديده می شود كه حضرت مصداق امام مفترض الطاعه با آن اوصاف ذكر شده در زمان خود را، خويشتن می شمارد و ظاهراً در آغاز امامت ايشان، با وجود اختلاف هايی كه از سوی واقفه مطرح می شد، اين دعوی با وضوح تمام بيان می شد. همين وضوح بود كه برخی از شيعيان عصر را به شگفتی واداشته بود، چه رسم ائمه پيشين آن نبود كه در شرايط تقيه، با چنين وضوحی خود را امام مفترض الطاعه معرفی كنند. به عنوان نمونه می بينيم كه چگونه امام صادق (عليه السلام) در مواجهه با همين سؤال، در مقام تقيه، به سؤال مشابه پاسخ منفی می دهد. به هر روی فارغ از اين كه شخص امام پس از عبور از شرايط بحران در آغاز امامت، تا چه اندازه به طرح علنی اين دعوی ادامه داده است، قدر مسلم شيعيان چنين اعتقادی را درباره امام (عليه السلام) داشته اند. داوود بن عيسی بن علی از رجال معاصر حضرت يادآور می شود «اين علی بن موسی همان كسی است كه اهل عراق ادعا می كنند كه او مفترض الطاعه است.» …مفهوم مفترض الطاعه در عصر امام رضا (عليه السلام) منشأ سوء تفاهم هايی نيز شده بود، از جمله اين كه برخی از مخالفان شايع كرده بودند كه امامان ادعا دارند كه «مردم همه بندگان ما هستند» و حضرت در واكنش يادآور می شود كه هرگز چنين چيزی از آموزه های ائمه (عليهم السلام) نبوده و تنها ايشان مردم را به طاعت خود ملزم می دانسته اند، بيانی كه تعبيری ديگر از امام مفترض الطاعه است.امامان مفترض الطاعه همواره به عنوان يك جريان موازی حضور دارند و زمين از آنها خالی نيست، حتی اگر حكومت در كف مدعيان دروغين آن باشد. در همين راستا، امام رضا (عليه السلام) همان مسيری را دنبال كرده كه از سوی امامان گوناگون بيان شده و از سوی امام صادق (عليه السلام) به عنوان خالی نماندن زمين از حجت تدوين يافته است. در حديثی از امام رضا (عليه السلام)، آن حضرت بر اين آموزه امام صادق (عليه السلام) كه اگر زمين بدون حجت بماند، فرو می رود، تأكيد می نهد و در حديثی ديگر از آن حضرت گفته می شود كه زمين از يكی از ما خالی نخواهند ماند، «قيام كننده ای آشكار از ما يا كسی در حال خوف (و تقيه) »…

منبع:           ابعاد شخصیت و زندگی حضرت امام رضا (علیه السلام)، صص ۱۳۹-۱۴۳

http://t.me/OstadPakatchi

 

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*