تعداد همسران امام حسن مجتبی(علیه السلام)

اینکه گاهی گفته میشود امام حسن مجتبی(علیه السلام) سیصد همسر داشته تا چه اندازه درست است؟

شبهۀ مربوط به تعداد زوجات امام حسن مجتبی(علیه السلام) یک شبهۀ قدیمی است که اضافه بر محققان شیعی حتی برخی از نویسندگان و محققان اهل سنت نیز مطالب تحقیقی و نسبتاً مفصلی در رد این شبهه و مبرا بودن امام حسن مجتبی(علیه السلام) از این افتراء نوشته‌اند.

۱-راجع به منبع این شبهه، یادم است مرحوم شهید محراب آیة الله سید اسدالله مدنی تبریزی(ره) در شبهای ماه مبارک رمضان در نجف اشرف، در مسجد شیخ انصاری منبر علمایی میرفت و هر دو شب از منبرش در ماه مبارک را به یکی از معصومین(عليهم السلام) اختصاص داده بود و در همین منبرها این شبهه را نیز مطرح و سپس بیان کرد که قدیمی‌ترین کتابی که این عدد سیصد همسر را گفته کتاب «قُوْت القلوب»است.

۲-کتاب «قُوْت القلوب في معاملة المحبوب، ووصف طريق المريد إلى مقام التوحيد» بمعنای مایۀ حیات قلبها در معامله با محبوب و بیان راه رسیدن مرید به مقام توحید، تألیف ابوطالب مکی متوفای ٣٨٦ق در بغداد است که گفته میشود عجم بوده ولی چون در مکه پرورش یافته به مکی معروف شده.این کتاب در بیان آدابِ سلوک صوفیانه و از مشهورترین و مهمترین منابع صوفیه و یکی از منابع کتاب «إحیاء علوم الدینِ» غزالی است که در موارد متعدد به آن استناد کرده است.ابوطالب مکی در بغداد سکنی گزید و حالت عارفانه و صوفیانه‌ای داشته و گفته میشود گرسنگی شدیدی به خود میداد و سالها خوراکش برگ و علف و ریشۀ گیاهان صحرا بود و به ریاضت و تجرّد میگذراند و ازدواج نکرد.و قابل توجه اینکه غالب علمای اهل سنت تصریح کرده‌اند که این کتاب حاوی مطالب جعلی و عقاید باطل و فاسد است، از جمله اینکه گفته است: «هیچ چیزی برای مخلوقین پرضررتر از خالق نیست».

۳-وی مجلس وعظی در مسجد مرکزی بغداد، جامع منصور، داشته و این مطلبِ بی‌پایه را در آنجا به زبان رانده بدون آنکه سندی برای این ادعایش بیاورد و بگوید از که شنیده یعنی اشخاصی را بعنوان واسطه‌های نقل این خبر از زمان امام حسن(علیه السلام) نام بیاورد، یا کتاب و منبعی را برای این خبرش ذکر کند.و روشن است که چنین خبری هیچ اعتباری ندارد.

وانگهی اگر فرضاً امام حسن(علیه السلام) سیصد همسر داشته پس آثار این سیصد همسر چیست و کجاست؟به تعبیر دیگر با وجود سیصد همسر میباید بطور طبیعی امام حسن(علیه السلام) بیش از سایر امامان فرزند میداشت و سادات حسنی خیلی بیش از مثلاً سادات موسوی میبودند.تعداد واقعی همسران و فرزندان امام مجتبی(علیه السلام) چقدر است؟مؤرخان بدون هیچ اختلافی در بیان تعداد و اسامی همسران امام حسن مجتبی(علیه السلام) هیچکدام بیش از پنج همسر نام نبرده‌اند، و فرزندان ایشان را نیز هیچکدام بیش از پانزده نفر نگفته‌اند.اینجا هم به همان ابهام برمیگردیم که اگر واقعاً تعداد همسران امام رقم بالایی و مثلاً سیصد زن میبود پس چرا تنها پنج تن از آنها شناخته شده‌اند و بقیه هیچ نامی ندارند؟ این ادعا، این علامت استفهام بزرگ را دارد.چه انگیزه‌ای برای جعل و نشر اینگونه مطالب دروغ وجود داشت؟ دولت عباسیان در حدود نیمه‌های قرن چهارم هجری یعنی در اوج قدرتش گرفتار قیامهای متعددی به رهبری علویان بود که بیشترشان از سادات حسنی بودند. لذا عباسیان انگیزۀ توهین و تحقیر سادات حسنی را داشتند و متأسفانه از راه توهین مستقیم و غیرمستقیم به امام حسن مجتبی(علیه السلام) این خواستۀ خود را تأمین میکردند.گاه به صراحت و گاه در لفافه به سادات حسنی میگفتند افتخارتان به جدتان حسن مجتبی است در صورتی که ایشان چنین و چنان بوده پس شما هم انگیزه‌های شهوانی دارید و میخواهید به پول و امکاناتی برسید.

مجموعۀ مصاحبه‌ها: ٤٥٣- ٤٥٥.

۱-قوت القلوب ٢: ٤٠٨: «وتزوّج الحسن بن عليّ(رضي الله عنهما) مائتين وخمسين امرأة وقيل ثلاثمائة.»

۲- تاريخ بغداد (الخطيب البغدادي، ٤٦٣ق) ٣: ٣٠٣/ شمارۀ ۱٣۹٥:

«صنف كتابا سماه “قوت القلوب” .. ذكر فيه أشياء منكرة مستشنعة في الصفات .. وقال لي أبو طاهر محمد بن علي بن العلاف: .. وقدم بغداد فاجتمع الناس عليه في مجلس الوعظ، فخلط في كلامه. وحفظ عنه أنه قال: «ليس على المخلوقين أضرُّ من الخالق». فبدعه الناس وهجروه، وامتنع المكّي [من الوعظ] ..»تلبيس إبليس (عبدالرحمن بن الجوزي، ٥٩٧ق): ١٥٩:«وصنف لهم أبو طالب المكي قوت القلوب فذكر فيه الأحاديث الباطلة ومالا يستند فيه إلى أصل .. وذكر فيه الاعتقاد الفاسد .. وذكر فيه عن بعض الصوفية أن الله(عز وجل) يتجلى في الدنيا لأوليائه.»در سایر منابع نیز بر همین اقوال صحه گذاشته شده است.

۳- بعد از بنای بغداد توسط ابوجعفر المنصور، خلیفۀ عباسی، اولین مسجد جامعی که در بغداد ساخته شد و نماز جمعه در آن برپا می‌شد مسجد کاخ منصور بود و جامع المنصور نامیده شد.         https://t.me/Yusufi_Gharawi

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*